Ќазаќстан Республикасы Жоєарєы Кеѕесініѕ Жаршысы, 1992 ж., N 4, 84-ќўжат

 МАЗМЎНЫ

  Ескерту. Мјтiнде "тарау" деген сґздiѕ алдындаєы "I - V" деген цифрлар тиiсiнше "1 - 5" деген цифрлармен ауыстырылды - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен.

1 тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

  Осы Заѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ јрбiр адамныѕ наным бостандыєы ќўќыєын ќўрметтейтiн демократиялыќ, зайырлы мемлекет болып табылатынын таниды, азаматтардыѕ діни сеніміне ќарамастан, теѕ ќўќылы болуына кепiлдiк бередi, Ќазаќстан халыќтарыныѕ рухани мўрасымен їйлесетін дiндердiѕ мјдени жјне тарихи ќўндылыєын жјне конфессияаралыќ келiсiмнiѕ маѕыздылыєын, дiни тґзiмдiлiктi жјне азаматтардыѕ дiни нанымдарын ќўрметтеудi таниды.
  Ескерту. Жаѕа кіріспемен толыќтырылды - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

  1-бап. Заѕныѕ мiндеттерi

  Осы Заѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясында, сондай-аќ адам хўќыќтары туралы халыќаралыќ актiлер мен келiсiмдерде баянды етiлген азаматтардыѕ дiни сенiм бостандыєы жґнiндегi хўќыќтарын iске асыруєа кепiлдiк бередi.
  Дiн ўстану жјне нанымды уаєыздау бостандыєыныѕ жїзеге асырылуы ќоєамдыќ тјртiптi жјне басќа азаматтардыѕ ґмiр сїру, денсаулыќ хауiпсiздiгiн, имандылыєын немесе хўќыќтары мен бостандыќтарын ќорєау маќсатында єана заѕмен шектелуi мїмкін.
  Ескерту. 1-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен.

  1-1-бап. Осы Заѕда пайдаланылатын негiзгі ўєымдар

  Осы Заѕда мынадай негiзгi ўєымдар пайдаланылады:
  1) єибадат їйі (єимараты) - ќўдайєа ќўлшылыќ етуге, дўєа оќу мен діни жиналыстарєа, тју етуге (мінјжат етуге) арналєан объект;
  2) миссионерлiк ќызмет - ґз ќызметiн Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында жїзеге асыратын дiни бiрлестiктердiѕ жарєылыќ ережелерінде жоќ дiни сенiмдi діни аєартушылыќ ќызмет арќылы уаєыздау жјне тарату;
  3) дiни бірлестіктермен байланыстар жґнiндегi ујкiлеттi орган (бўдан јрі - ујкiлетті орган) - Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi айќындайтын дiни бiрлестiктермен байланыстар жґнiндегi мемлекеттiк орган.
  Ескерту. 1-1-тармаќпен толыќтырылды - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

  2-бап. Дiни сенiм бостандыєы жјне дiни бiрлестiктер
туралы заѕдар

  Ќазаќстан Республикасыныѕ дiни сенiм бостандыєы жјне дiни бiрлестiктер туралы заѕдары осы Заѕнан жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де нормативтiк ќўќыќтыќ актiлерiнен тўрады. Жергiлiктi ґкiмет пен басќару органдарыныѕ, ведомстволардыѕ осы Заѕєа ќайшы келетiн нормативтiк актiлердi шыєаруына жол берiлмейдi.
  Eгep Ќазаќстан Республикасы бекiткен халыќаралыќ шартта осы Заѕдаєыдан ґзгеше ережелер белгiленген болса, онда халыќаралыќ шарттыѕ ережелерi ќолданылады.
  Ескерту. 2-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен. 

  3-бап. Дiни сенiм бостандыєы хўќыєы

  Ќазаќстан Республикасыныѕ, басќа мемлекеттердiѕ азаматтары жјне азаматтыєы жоќ адамдар жеке ґзi, сондай-аќ басќалармен бiрге кез келген дiндi еркiн ўстануєа немесе ешќайсысын ўстанбауєа хўќылы, дiнге деген, ќўдайєа ќўлшылыќ жасауєа, дiни жоралар мен рјсiмдерге, дiндi оќып-їйренуге ќатысуєа немесе ќатыспауєа кґзќарасты айќындау кезiнде ќандай да бiр кїштеп мјжбїр етуге жол берiлмейдi.
  Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары дiнге кґзќарасына ќарамастан экономикалыќ, саяси, јлеуметтiк жјне мјдени ґмiрдiѕ барлыќ салаларында заѕ алдында бiрдей жауапты. Азаматтардыѕ дiнге кґзќарасына ќарай олардыѕ хўќыќтарын тiкелей немесе жанамалап шектеу немесе ќандай да бiр артыќшылыќтар белгiлеу, немесе соєан байланысты ґшпендiлiк пен жеккґрушiлiк туєызу, не азаматтардыѕ сезiмдерiн жјбiрлеу, сондай-аќ ќайсы бiр дiндi ўстанушылар ќадiр тўтатын заттарды, ќўрылыстар мен орындарды ќорлау Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген жауапкершiлiкке јкелiп соєады.
  3аѕда кґзделген жаєдайларды ќоспаєанда, ешкiмнiѕ де ґз діни сенiмдерiн себеп етiп азаматтыќ мiндеттерiн атќарудан бас тартуєа ќаќысы жоќ.
  Дiни наным себебiмен атќарылуєа тиiс бiр мiндеттi екiншiсiмен алмастыруєа тек ќана Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес жол берiледi.

  4-бап. Мемлекет жјне дiни бiрлестiктер

  Дiни бiрлестiктер мемлекеттен бґлiнген. Барлыќ дiндер мен діни бiрлестiктер заѕ алдында бiрдей. Ешбiр дiн немесе дiни бiрлестіктер басќаларєа ќараєанда ешќандай артыќшылыќтарды пайдаланбайды. Дiни бiрлестiктер ќандай да болсын мемлекеттiк ќызметтер атќармайды, мемлекет те дiни бiрлестiктердiѕ ќызметiне, егер ол заѕєа ќайшы келмесе, араласпайды. Мемлекет дiни бірлестiктердi ќаржыландырмайды.
  Дiни бiрлестiктер мемлекеттiк ґкiмет пен басќару органдарыныѕ сайлауына ќатыспайды. Дiни сипаттаєы партияларды жјне ґзге де саяси ќўрылымдарды ќўруєа, сондай-аќ дiни бiрлестiктердіѕ саяси партиялар ќызметiне ќатысуына немесе оларєа ќаржы жаєынан ќолдау жасауына жол берiлмейдi. Дiни бiрлестiктердiѕ ќызметшiлерi саяси ґмiрге барлыќ азаматтармен бiрдей тек ґз атынан єана ќатыса алады.
  Діни бiрлестiктер заѕ талаптарын жјне хўќыќ тјртiбiн саќтауєа мiндеттi. Мемлекет дiн ўстанатын жјне оны ўстанбайтын азаматтар арасында, сондай-аќ јртїрлi дiни бiрлестiктер арасында ґзара тґзiмдiлiк пен ќўрмет ќатынастарын орныќтыруєа жјрдемдеседi.
  Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiппен тiркелмеген дiни бiрлестiктердiѕ ќызметiне жол берiлмейдi.
  Мемлекетте бір дiнніѕ їстемдігін орныќтыруєа, дiни ґшпендiлiктi немесе алауыздыќты, соныѕ iшiнде зорлыќ-зомбылыќпен немесе зорлыќ-зомбылыќќа шаќырумен байланысты дiни ґшпендiлiктi немесе алауыздыќты ќоздыруєа баєытталєан діни бiрлестіктi ќўруєа жјне оныѕ ќызметiне тыйым салынады.
  Діни экстремизмді насихаттауєа, сондай-аќ конфессияаралыќ айырмашылыќтарды саяси маќсаттарєа пайдалануєа баєытталєан iс-јрекеттер жасауєа тыйым салынады.
  Мемлекет Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актiлерiнде белгiленген негiздер бойынша дiнтану сараптамасын жїргiзуге ќўќылы.
  Дiнтану сараптамасы дiни ўйымдар, ќоєамдыќ бiрлестiктер, мемлекеттiк органдар ґкiлдерiнiѕ, дiнтанушылардыѕ, заѕгерлердiѕ жјне ар-ождан бостандыєы ќўќыєы саласындаєы басќа да мамандардыѕ ќатысуымен жїргiзiледi.
  Дiнтану сараптамасын жїргiзу тјртiбiн Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi айќындайды.
  Ескерту. 4-бапќа ґзгерістер енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді), 2005.02.23. N 33 Заѕдарымен, 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

4-1-бап. Миссионерлiк ќызмет

  Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары, шетелдіктер мен азаматтыєы жоќ адамдар (бўдан јрi - миссионер) Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында миссионерлiк ќызметтi ујкілеттi органда есептiк тiркеуден ґткеннен кейiн жїзеге асырады.
  Миссионерлiк ќызметтi есептік тіркеусіз жїзеге асыруєа тыйым салынады.
  Ескерту. 4-1-тармаќпен толыќтырылды - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

4-2-бап. Миссионерлiк ќызметті жїзеге асыратын адамдарды
есептік тiркеу

  Миссионерлiк ќызметпен айналысатын адамдарды есептік тiркеудi жергiлiктi атќарушы органдар жїргiзедi.
  Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєындаєы миссионерлер жергiлiктi атќарушы органдарда жыл сайын ќайта тiркеуден ґтуге мiндеттi.
  Миссионерлер есептік тiркеу їшiн жергілiктi атќарушы органєа мынадай ќўжаттар мен материалдарды ўсынады:
  1) ўстанатын дiнi, миссионерлiк ќызмет аумаєы мен мерзiмi кґрсетiлген ґтiнiш;
  2) миссионерлiк ќызметті жїзеге асыру ќўќыєына дiни бiрлестiк берген сенiмхаттыѕ немесе ґзге де ќўжаттыѕ кґшiрмесі;
  3) тiркеу туралы кујлiктiѕ немесе миссионер оныѕ атынан ґкілдiк ететін дiни бiрлестiктіѕ ґз елiнiѕ заѕдарына сјйкес ресми тiркелгендiгiн кујландыратын ґзге де ќўжаттыѕ кґшiрмесi;
  4) Ќазаќстан Республикасында тiркелген дiни бiрлестiктіѕ жiберген шаќыруы;
  5) миссионерлік ќызметке арналєан јдебиет, дiни маќсаттаєы аудио-, бейне материалдар жјне (немесе) ґзге де заттар. Есептiк тiркелгеннен кейiн дiни мазмўндаєы материалдарды ќосымша пайдалану жергiлiктi атќарушы органдармен келiсiледi.
  Ґтiнiш берушi кґрсетiлген ќўжаттарды ўсынєан кезде белгiленген тјртiппен тiркелген тґлќўжатын немесе жеке басын кујландыратын ґзге де ќўжатты кґрсетедi.
  Миссионерлiк ќызметтi жїзеге асыратын тўлєаларды есептiк тiркеудi ќўжат берiлген кїннен бастап жетi кїннен аспайтын мерзiмде жергiлiктi атќарушы орган жїргiзедi.
  Ескерту. 4-2-тармаќпен толыќтырылды - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

  5-бап. Мектептi дiни бiрлестiктерден бґлу жјне
мемлекеттiк бiлiм берудiѕ рухани сипаты

  Республикада бiлiм беру мен тјрбиелеудiѕ мемлекеттiк жїйесі діни бiрлестiктерден бґлiнген жјне рухани сипатта болады.
  Ата-аналар немесе олардыѕ орнындаєы адамдар балаларын ґз нанымдарына сјйкес тјрбиелеуге ќаќылы, бiраќ балаларды дінге баулуєа мјжбїрлеу шараларына жол берiлмейдi. Баланы дiни тјрбиелеу оныѕ тјндік, психикалыќ саулыєына жјне имандылыќ рухында дамуына залал келтiрмеуге тиiс.
  Кїндiзгi жоєары жјне орта дiни оќу орындарында оќып жїрген азаматтар јскери ќызметiн ґтеудi кейiнге ќалдыру, мемлекеттiк оќу орындарыныѕ оќушылары їшiн белгiленген тјртіппен оќу уаќытын еѕбек стажына енгiзу жґнiндегi хўќыќтар мен жеѕiлдiктердi пайдаланады.
  Ескерту. 5-бапќа ґзгертулер енгізілді - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995.10.05 N 2488 Заѕ кїші бар жарлыєымен, 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

  6-бап. <*>
  Ескерту. 6-бап алып тасталды - Ќазаќстан Республикасыныѕ  2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

6-1-бап. Ујкiлеттi органныѕ ќўзыретi

  Ујкiлеттi орган:
  1) азаматтардыѕ дiни сенiм бостандыєы ќўќыќтарын ќамтамасыз ету жјне дiни бiрлестiктермен ґзара iс-ќимыл жасау саласындаєы мемлекеттiк саясаттыѕ негiзгi баєыттарын ќалыптастыруєа жјне iске асыруєа ќатысады;
  2) Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєында ќўрылєан дiни бiрлестiктердiѕ, миссионерлердiѕ жјне заѕды тўлєа белгiлерi жоќ саны аз дiни топтардыѕ ќызметiне зерделеу мен талдау жїргiзедi;
  3) ґз ќўзыретiне жататын мјселелер бойынша аќпараттыќ-насихаттау iс-шараларын жїзеге асырады;
  4) азаматтардыѕ дiни сенiм бостандыєы ќўќыќтарын ќамтамасыз ету саласындаєы мемлекеттiк саясат мјселелерi бойынша тїсiндiру жўмыстарын жїргiзедi;
  5) азаматтардыѕ дiни сенiм бостандыєы ќўќыќтарын ќамтамасыз ету мјселелерiн реттейтiн Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарын жетiлдiру жґнiнде ўсыныстар јзiрлейдi;
  6) дiни бiрлестiктермен ќарым-ќатынасты реттеу саласында облыстыѕ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ) жергiлiктi атќарушы органдарыныѕ ќызметiн їйлестiредi;
  7) дiни ўйымдар, ќоєамдыќ бiрлестiктер, мемлекеттiк органдар ґкiлдерiнiѕ, дiнтанушылардыѕ, заѕгерлердiѕ жјне адамныѕ ар-ождан бостандыєы ќўќыєы саласындаєы басќа да мамандардыѕ ќатысуымен дiнтану сараптамалары жїргiзiлуiн ќамтамасыз етедi;
  8) дiни сенiм бостандыєы жјне дiни бiрлестiктер туралы Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарын бўзушылыќќа ќатысты мјселелердi ќарайды;
  9) шет мемлекеттердiѕ тиiстi ўйымдарымен халыќаралыќ байланыстар орнатады жјне оларды ќолдайды;
  10) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарын бўзатын жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ, соныѕ iшiнде дiни бiрлестiктердiѕ ќызметiне тыйым салу жґнiнде ќўќыќ ќорєау органдарына ўсыныстар жасайды;
  11) ґз ќўзыретiне жататын мјселелер бойынша ресми тїсiнiктемелер бередi.
  Ескерту. 6-1-баппен толыќтырылды, ґзгертулер енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен, 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

  6-2-бап. Облыстардыѕ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ,
астананыѕ), аудандардыѕ (облыстыќ маѕызы бар
ќалалардыѕ) дiни бiрлестiктермен
ќарым-ќатынастарды реттеу саласындаєы
жергiлiктi атќарушы органдарыныѕ ќўзыретi

  Облыстардыѕ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ), аудандардыѕ (облыстыќ маѕызы бар ќалалардыѕ) дiни бiрлестiктермен ќарым-ќатынастарды реттеу саласындаєы жергiлiктi атќарушы органдары:
  1) ґѕiрдегi дiни жаєдайєа зерттеу жјне талдау жїргiзедi;
  2) миссионерлердi жјне заѕды тўлєа белгiлерi жоќ саны аз дiни топтарды есептiк тiркеудi жјне ќайта тiркеудi жїргiзедi;
  3) ујкiлеттi органєа азаматтардыѕ дiни сенiм бостандыєы ќўќыєын ќамтамасыз ету саласындаєы Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарын жетiлдiру жґнiнде ўсыныстар енгiзедi;
  4) ґз ќўзыретiне жататын мјселелер бойынша ґѕiрлiк деѕгейде аќпараттыќ-насихаттау iс-шараларын жїзеге асырады.
  Ескерту. 6-2-баппен толыќтырылды, ґзгертулер енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен, 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

 2 тарау. ЌАЗАЌСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАЄЫ ДIНИ
БIРЛЕСТIКТЕР

  7-бап. Дiни бiрлестiктер

  Жергiлiктi дiни бiрлестiктер (ќауымдастыќтар), дiни басќармалар (орталыќтар), сондай-аќ дiни оќу орындары мен єибадатханалар Ќазаќстан Республикасындаєы дiни бiрлестiктер деп танылады.
  Ќазаќстан Республикасындаєы жергiлiктi дiни бiрлестiктер (ќауымдастыќтар) дiни мїдделер мен ќажеттердi бiрлесiп ќанаєаттандыру маќсатында ќўрылєан азаматтардыѕ ерiктi ќўрамалары болып табылады.
  Дiни басќармалар (орталыќтар) ґздерiнiѕ жарєыларына (ережелерiне) сјйкес ґз жарєылары (ережелерi) негiзiнде јрекет ететiн дiни оќу орындарын, єибадатханалар мен ґзге де дiни бiрлестiктердi ќўруєа хўќылы.
  Республика шегiнен тысќары басшы орталыќтары бар Ќазаќстан Республикасындаєы дiни бiрлестiктер, егер бўл орайда Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдары бўзылмайтын болса жјне олардыѕ жарєыларын (ережелерiн) Ќазаќстан Республикасыныѕ Юстиция министрлiгi тiркесе, олардыѕ жарєыларын (ережелерiн) басшылыќќа ала алады.
  Ескерту. 7-бапќа ґзгерістер енгізілді - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ  1995.10.05 N 2489 Заѕ кїші бар жарлыєымен, 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен, 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

  8-бап. Дiни бiрлестiктiѕ жарєысы (ережесi)

  Дiни бiрлестiк ґз ќызметiн жарєыныѕ (ереженiѕ) негiзiнде жїзеге асырады, онда мыналар:
  - дiни бiрлестiктiѕ атауы, орналасќан жерi жјне шегiнде
ол ґз ќызметiн жїргiзетiн аумаќ;
  - ўстанатын дiнi, ќызметiнiѕ мјнi мен маќсаты;
  - дiни бiрлестiктiѕ ќўрылымы, ќалыптасу тјртiбi, оныѕ
басќару органдарыныѕ ќўзыры мен ґкiлеттiгiнiѕ мерзiмi;
  - дiни бiрлестiктiѕ ќўќыќтары мен мiндеттерi;
  - дiни бiрлестiк мїлкінiѕ ќўралу тјртiбi;
  - дiни бiрлестiк жарєысына ґзгертулер мен толыќтырулар енгiзудiѕ тјртiбi;
  - дiни бiрлестiктi ќайта ўйымдастыру мен тарату тјртiбi болуєа тиiс.
  Дiни бiрлестiктiѕ жарєысында Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясы мен ќолданылып жїрген заѕдарєа ќайшы келетiн ережелер болмауєа тиiс.
  Ескерту. 8-бап жаѕа редакцияда - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995.10.05 N 2489 Заѕ кїші бар жарлыєымен.

  9-бап. Дiни бiрлестiктердi тiркеу

  Дiни бiрлестiктi кемiнде кјмелетке толєан 10 азаматтыѕ бастамашылыєымен ќўрылады. Бўл їшiн олар жиналыс шаќырады, онда жарєы (ереже) ќабылдайды.
  Дiни бiрлестiк мемлекеттiк тiркеуден ґткен сјттен бастап заѕды тўлєаныѕ ќўќыќтыќ ќабiлетiне ие болады.
  Республиканыѕ екi немесе одан да кґп облыстарыныѕ аумаєында ќимыл жасайтын дiни басќармаларды (орталыќтарды), бiрлестiктердi, сондай-аќ олар ќўратын дiни оќу орындарын, монастырьларды жјне басќа да бiрлестiктердi мемлекеттiк тiркеудi Ќазаќстан Республикасыныѕ јдiлет министрлiгi, ал жергiлiктi дiни бiрлестiктердi тiркеудi аумаќтыќ јдiлет органдары жїзеге асырады.
  Мемлекеттiк жјне есептiк тiркеу, ќайта тiркеу, тiркеуден бас тарту ќолданылып жїрген заѕдарда кґзделген тјртiп пен мерзiмде жїзеге асырылады.
  Мемлекеттiк тiркеу мерзiмi дiнтану жјне ґзге сараптама жїргiзу, сондай-аќ дiни бiрлестiк берген ќўжаттар бойынша маманныѕ ќорытындысын алу ќажет болєанда тоќтатыла тўрады.
  Ескерту. 9-бап жаѕа редакцияда - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ  1995.10.05 N 2489 Заѕ кїші бар жарлыєымен.

  10-бап.<*>
  Ескерту. 10-бап алып тасталды - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ  1995.10.05 N 2489 Заѕ кїші бар жарлыєымен.

10-1-бап. Дiни бiрлестiктiѕ ќызметiн тоќтата тўру

  1. Дiни бiрлестiктiѕ ќызметi:
  1) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарын бўзєан;
  2) дiни бiрлестiктiѕ жарєысына (ережесiне) ќайшы келетiн iс-јрекеттердi жїзеге асырєан жаєдайларда соттыѕ шешiмiмен їш айдан алты айєа дейiнгi мерзiмге тоќтатыла тўруы мїмкiн.
  2. Дiни бiрлестiктiѕ ќызметi тоќтатыла тўрєан кезеѕде бўќаралыќ аќпарат ќўралдарында оныѕ атынан сґйлеуге, жиналыстар, митингілер жјне ґзге де жария сґз сґйлеудi ўйымдастыруєа жјне ґткiзуге тыйым салынады, сондай-аќ еѕбек шарттары, дiни бiрлестiктiѕ ќызметi салдарынан келтiрiлген залалдыѕ орнын толтыру жјне айыппўлдар тґлеу жґнiндегi есеп айырысуларды ќоспаєанда, дiни бiрлестiктіѕ банк шоттары бойынша шыєыс операциялары тоќтатыла тўрады.
  3. Егер дiни бiрлестiктiѕ ќызметi тоќтатыла тўрудыѕ белгiленген мерзiмi iшiнде бўзушылыќтар жойылатын болса, дiни бiрлестiк ґз ќызметiн ќайта бастайды.
  4. Дiни бiрлестiктiѕ аныќталєан бўзушылыќты жойєаны жґнiндегi фактiнi дiни бiрлестiктiѕ ќызметiн тоќтата тўру туралы шешiм шыєарєан сот белгiлейдi.
  Ескерту. 10-1-баппен толыќтырылды - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

11-бап. Дiни бiрлестiктi ќайта ўйымдастыру жјне тарату

  1. Дiни бiрлестiктi ќайта ўйымдастыру (ќосылу, бiрiгу, бґлiну, бґлiнiп шыєу, ќайта ќўру) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актiлерiнде жјне дiни бiрлестiктіѕ жарєысында (ережесiнде) кґзделген тјртiппен оныѕ Ќазаќстан Республикасыныѕ аумаєындаєы жоєары басќару органыныѕ шешiмi бойынша не сот шешiмi бойынша жїргiзiледi.
  2. Ќайта ўйымдастырылєаннан кейiн жаѕадан ќўрылєан дiни бiрлестiктi тiркеу Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiппен жїзеге асырылады.
  3. Дiни бiрлестiк:
  1) оныѕ жоєары органыныѕ;
  2) соттыѕ шешiмi бойынша таратылады.
  4. Дiни бiрлестiктi таратуды дiни бiрлестiктiѕ жоєары басќару органы таєайындайтын тарату комиссиясы немесе Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актiлерiнде кґзделген тјртiппен сот жїргiзедi.
  5. Соттыѕ шешiмi бойынша дiни бiрлестiк:
  1) осы Заѕныѕ талаптарын орындамаєан;
  2) дiни бiрлестiктiѕ ќызметiн тоќтата тўру їшiн негiз болєан бўзушылыќтарды сот белгiлеген мерзiмде жоймаєан;
  3) дiни бiрлестiктiѕ жарєысына (ережесiне) ќайшы келетiн iс-јрекеттердi їнемi жїзеге асырєан;
  4) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актiлерiнде тыйым салынєан ќызметтi жїзеге асырєан не Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарын бiрнеше мјрте (кемiнде екi рет) немесе ґрескел бўзєан;
  5) дiни бiрлестiктi ќўру кезiнде жол берiлген, тїзетуге келмейтiн сипаттаєы заѕнаманы бўзушылыќтарєа байланысты оны мемлекеттiк тiркеудi, жарамсыз деп таныєан не дiни бiрлестiктi мемлекеттiк тiркеудіѕ кїшi, жойылєан жаєдайларда;
  6) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актiлерiнде кґзделген ґзге де жаєдайларда таратылуы мїмкiн.
  Ескерту. 11-бап жаѕа редакцияда - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

 3 тарау. ДIНИ БIРЛЕСТIКТЕР МЕН АЗАМАТТАРДЫЅ ДIНИ
СЕНIМ БОСТАНДЫЄЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ХЎЌЫЌТАРЫ

  12-бап. Дiни жоралар мен рјсiмдер

  Дiни бiрлестiктер ќўдайєа ќўлшылыќ етуге немесе дiни жиналыстар ґткiзуге жўрт емiн-еркiн келе алатын орындар, сондай-аќ ќайсыбiр дiндi ўстанушылар ќўрметтейтiн орындар (ќажылыќ жјне басќа орындар) ашып, оларды ўстауєа хўќылы.
  Ќўдайєа ќўлшылыќ ету, дiни жоралар мен рјсiмдер соларєа бґлiнген территориядаєы єибадат їйлерiнде, ќажылыќ орындарында, дiни бiрлестiктер мекемелерiнде, зираттар мен крематорийлерде, сондай-аќ азаматтардыѕ пјтерлерi мен їйлерiнде бґгетсiз жїргiзiледi.
  Азаматтардыѕ дiни жоралар мен рјсiмдер жасауєа жјне јскери бґлiмдерде, ауруханаларда, ќартайєандар мен мїгедектер їйлерiнде, алдын-ала ќамау жјне жазаны ґтеу орындарында оларєа ќатысуєа ќаќысы бар. Јскери бґлiмдер командованиесi жјне аталєан мекемелер јкiмшiлiгi азаматтардыѕ дiни сенiм бостандыєы хўќысын жїзеге асыруды ќамтамасыз етуге жјне дiни ќызметшiлердi шаќыруєа, ќўдайєа ќўлшылыќ ету, дiни жоралар мен рјсiмдер ґткiзу уаќытын, орнын жјне басќа да жаєдайларды айќындауєа жјрдем кґрсетуге тиiс.
  Басќа жаєдайларда жўрт алдында ќўдайєа ќўлшылыќ ету, діни жоралар мен рјсiмдер ґткiзу жиналыстар, митингiлер, демонстрациялар мен шерулер ґткiзу їшiн белгiленген тјртiппен жїзеге асырылады.

  13-бап. Дiни јдебиет жјне дiни маќсаттаєы заттар

  Дiни бiрлестiктер мен азаматтар ґздерi ќалаєан дiни јдебиетті, сондай-аќ дiни маќсаттаєы басќа да заттар мен материалдарды сатып алып, пайдалануєа хўќылы.
  Дiни бiрлестiктердiѕ дiни маќсаттаєы заттарды, ќўдайєа ќўлшылыќ ету јдебиетiн жјне дiни мазмўндаєы ґзге де аќпараттыќ материалдарды басып шыєаруєа, ґндiруге, шетелге шыєаруєа, шетелден јкелуге жјне таратуєа ќаќысы бар.
  Дiни бiрлестiктер ќўдайєа ќўлшылыќ ету јдебиетiн шыєару жјне дiни маќсаттаєы заттар ґндiру жґнiндегi кјсiпорындар ќўруда айрыќша хўќыќты пайдаланады.
  Басќа мекемелер мен ўйымдар мўндай ќызметтi тиiстi дiни бірлестiктердiѕ, басќармалар мен орталыќтардыѕ келiсiмiмен єана жїзеге асыра алады.
  Дiни сипаттаєы мерзiмдi басылымдарды жјне ќўдайєа ќўлшылыќ ету маќсаты кґзделмейтiн ґзге де дiни јдебиеттi шыєару Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарына сјйкес жїзеге асырылады.
  Дiни бiрлестiктер бўќаралыќ аќпарат ќўралдарын ќоєамдыќ бірлестiктермен бiрдей пайдалануєа хўќылы.
  Дiни бiрлестiктер шыєарєан дiни јдебиетте жјне дiни мазмўндаєы басќа да баспа материалдарында оныѕ толыќ ресми атауы болуєа тиiс.
  Ескерту. 13-бапќа ґзгерістер енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен,  2005 жылєы 8 шілдедегі N 67-ІІІ Заѕымен (Заѕныѕ ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз).

  14-бап. Ќайырымдылыќ жјне мјдени-аєарту ќызметi

  Дiни бiрлестiктердiѕ жанынан ќайырымдылыќ жасау, дiни јдебиеттi жјне ґзге де мјдени-аєартушылыќ ќызметтi зерделеп, тарату їшiн азаматтар ќоєамдары, бауырластыќтары, басќа да бiрлестiктерi ќўрылуы мїмкiн. Олар ґз жарєыларына (ережелерiне) ие бола алады.
  Дiни бiрлестiктер ерiктi тїрде ассоциацияларєа (одаќтарєа) бiрiге алады.
  Дiни бiрлестiктер ќоєамдыќ ќорлар арќылы да, сондай-аќ дербес те ќайырымдылыќ ќызметiн жїзеге асыруєа жјне раќымшылыќ жасауєа, сондай-аќ ќайырымдылыќ їйлерiн (баспаналар, интернаттар, ауруханалар жјне басќаларын) ашуєа хўќылы.
  Ескерту. 14-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995.10.05 N 2488; 1995.10.05 N 2489 жарлыќтарымен.

  15-бап. Дiнге сенушiлердiѕ жјне дiни бiрлестiктердiѕ
  халыќаралыќ байланыстары мен ќатынастары

  Азаматтар мен дiни бiрлестiктер топтыќ немесе жекеше негiзде халыќаралыќ байланыстар мен жеке ќатынастар орнатуєа, оны саќтауєа, соныѕ iшiнде ќажылыќ, жиналыстар мен басќа да дiни шараларєа ќатысу їшiн шетелге шыєып тўруєа хўќылы.
  Дiни бiрлестiктер дiни оќу орындарында оќу їшiн шетелге азаматтар жiберiп, осы маќсатта шетел азаматтарын ќабылдай алады.

 4 тарау. ДIНИ БIРЛЕСТIКТЕРДIЅ МЇЛIК, ЕЅБЕК ЖЈНЕ
ЌАРЖЫ ЖҐНIНДЕГI ХЎЌЫЛЫЌ ЌАТЫНАСТАРЫ

  16-бап. Дiни бiрлестiктердiѕ меншiгi

  Yйлер, мiнјжат заттары, ґндiрiстiк, јлеуметтiк жјне ќайырымдылыќ маќсаттаєы объектiлер, аќша жјне олардыѕ ќызметiн ќамтамасыз етуге ќажеттi басќа да мїлiк дiни бiрлестiктердiѕ меншiгi болып табылады.
  Дiни бiрлестiктердiѕ ґз ќаржысына сатып алєан немесе жасаєан, азаматтардыѕ, ўйымдардыѕ ќайыр-садаќаєа берген немесе мемлекет берген жјне заѕєа ќайшы келмейтiн басќа да негiздер бойынша сатып алынєан мїлiктi меншiктенуге ќаќысы бар.
  Дiни бiрлестiктер меншiгiнде сондай-аќ шетелдердегi мїлiк те болуы мїмкiн.
  Дiни бiрлестiктер ерiктi тїрде ќаржылай жјне басќадай ќайыр-садаќа сўрауєа жјне оларды алуєа хўќылы.  
  Дiни бiрлестiктердiѕ меншiк хўќысы заѕмен ќорєалады.
  Ескерту. 16-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995.10.05 N 2488 Заѕ кїші бар жарлыєымен, Ќазаќстан Республикасыныѕ 1997.07.11 N 154 Заѕымен.

  17-бап. Мемлекеттiѕ, ќоєамдыќ ўйымдар мен азаматтардыѕ
  меншiгi болып табылатын мїлiктi пайдалану

  Дiни бiрлестiктер ґздерiне мемлекет, ќоєамдыќ ўйымдар мен азаматтар шарттыќ негiзде берген їйлердi, территорияны жјне мїлiктi пайдаланады.
  Облыстардыѕ (республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ) жергiлiктi атќарушы органдары єибадат їйлерi мен мемлекет меншiгiндегi ґзге де мїлiктi дiни бiрлестiктердiѕ меншiгiне немесе тегiн пайдалануєа беруге хўќылы. Дiни бiрлестiктердiѕ ґздерiне айналасындаєы территориясымен ќоса єибадат їйлерi берiлуiне артыќшылыќ ќаќысы бар.
  Тарих жјне мјдениет ескерткiштерi болып табылатын объектiлер мен заттарды дiни бiрлестiктерге беру жјне олардыѕ мўны пайдалануы заѕдарєа сјйкес жїзеге асырылады. Дiни бiрлестiктердiѕ аталєан объектiлердi ўстау тјртiбi тиiстi мемлекеттiк органдармен келiсiледi. Мемлекет тарихи-мјдени ќўндылыєы бар єибадат їйлерiн ќалпына келтiруге материалдыќ кґмек кґрсете алады.
  Дiни бiрлестiктер жер иемдену мен пайдалануды заѕдарда белгiленген тјртiппен жїзеге асырады.
  Ескерту. 17-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді) Заѕымен.

  18-бап. Дiни бiрлестiктердiѕ ґндiрiстiк жјне
  шаруашылыќ ќызметi

  Дiни бiрлестiктер заѕдарєа жјне ґз жарєыларына (ережелерiне) сјйкес заѕды ўйым хўќыєы бар баспагерлiк, полиграфиялыќ, ґндiрiстiк, ќалпына келтiру-ќўрылыс, ауыл шаруашылыќ жјне басќа да кјсiпорындарды ќўруєа хўќылы.
  Ескерту. 18-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995.10.05 N 2488 Заѕ кїші бар жарлыєымен.

  19-бап. Таратылєан дiни бiрлестiктiѕ мїлкiне
иелiк ету

  Дiни бiрлестiк таратылєан ретте оныѕ меншiгiнде болєан мїлiкке иелiк ету оныѕ жарєысына (ережесiне) жјне ќолданылып жїрген заѕдарєа сјйкес жїзеге асырылады.
  Діни бірлестік ќызметі тоќтатылєан жаєдайда оныѕ меншігінде болєан мїлікке иелік ету оныѕ жарєысына (ережесіне) жјне ќолданылып жїрген заѕдарєа сјйкес жїзеге асырылады.
  Діни бірлестіктерге тиесілі мінјжаттыќ маќсаттаєы мїлікке кредит берушілердіѕ талаптары бойынша ґтем салынбайды.
  Хўќыќтыќ мўрагерлер жоќ болєан жаєдайда мїлік мемлекет меншігіне кґшеді.
  Ескерту. 19-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995.10.05 N 2489 заѕ кїші бар жарлыєымен.

  20-бап. Дiни бiрлестiктердегi, олардыѕ кјсiпорындары
  мен мекемелерiндегi азаматтардыѕ еѕбек
  жґнiндегi хўќыќтыќ ќатынастары

  Дiни бiрлестiктер, олар ќўрєан кјсiпорындар мен мекемелер жазбаша еѕбек шартын мiндеттi тїрде жасаса отырып, азаматтарды ќызметкер ретiнде жўмысќа ќабылдауєа хўќылы. Еѕбекке аќы тґлеу шарттары, тјртiбi жјне мґлшерi дiни бiрлестiк пен азамат арасындаєы келiсiм бойынша белгiленедi жјне жасалєан еѕбек шартында кґрсетiледi.
  Дiни бiрлестiктерде, олардыѕ кјсiпорындары мен мекемелерiнде еѕбек шарты бойынша жўмыс iстейтiн азаматтарєа Ќазаќстан Республикасыныѕ еѕбек заѕнамасы, салыќ салу тјртiбi мемлекеттiк жјне ќоєамдыќ кјсiпорындардыѕ, мекемелер мен ўйымдардыѕ ќызметкерлерімен теѕ дјрежеде ќолданылады.
  Ескерту. 20-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ 1995.10.05 N 2488 Заѕ кїші бар жарлыєымен, Ќазаќстан Республикасыныѕ 2007.05.15. N 253 Заѕымен.

  21-бап. Дiни бiрлестiктерде, олардыѕ кјсiпорындары
мен мекемелерiнде жўмыс істейтiн азаматтарды
јлеуметтiк ќамсыздандыру жјне јлеуметтiк
саќтандыру

  Дiни бiрлестiктерде, олардыѕ кјсiпорындары мен мекемелерiнде жўмыс iстейтiн азаматтар, бўєан ќоса дiни ќызметшiлер мемлекеттiк жјне ќоєамдыќ кјсiпорындардыѕ, мекемелер мен ўйымдардыѕ ќызметкерлерімен теѕ дјрежеде јлеуметтiк ќамсыздандырылуєа жјне јлеуметтiк саќтандырылуєа жатады.
  Осы маќсатта дiни бiрлестiктер, олардыѕ кјсiпорындары мен мекемелерi мемлекеттiк јлеуметтiк саќтандыру мен ќамсыздандыру ќорларына ќоєамдыќ бiрлестiктер кјсiпорындары їшiн белгiленген тјртiп пен мґлшерде ќаржы аударып отырады.
  Дiни бiрлестiктерде, олардыѕ кјсiпорындары мен мекемелерiнде жўмыс iстейтiн барлыќ ќызметкерлерге заѕдарєа сјйкес жалпы негiзде мемлекеттiк зейнетаќылар таєайындалып, тґленедi. Бўл орайда дiни бiрлестiктердегi, олардыѕ кјсiпорындары мен мекемелерiндегi жўмыс јлеуметтiк саќтандыруды белгiлеу жјне саќтыќ жарналарын iс жїзiнде тґлеу басталєанєа дейiн саќтыќ жарналарыныѕ тґленген-тґленбегенiне ќарамастан зейнетаќы таєайындау їшiн жўмыс стажына есептеледi.
  Ескерту. 21-бапќа ґзгерту енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2007.05.15. N 253 Заѕымен.

 5 тарау. ДIНИ СЕНIМ БОСТАНДЫЄЫ ЖЈНЕ ДIНИ БIРЛЕСТIКТЕР
ТУРАЛЫ ЗАЅДАРДЫЅ САЌТАЛУЫН БАЌЫЛАУ ЖЈНЕ ОНЫ
БЎЗЄАНДЫЌ ЇШIН ЖАУАПКЕРШIЛIК

  22-бап. Дiни сенiм бостандыєы жјне дiни бiрлестiктер
  туралы заѕдардыѕ саќталуын баќылау

  Дiни сенiм бостандыєы жјне дiни бiрлестiктер туралы заѕдардыѕ саќталуын баќылауды Ќазаќстан Республикасыныѕ атќарушы ґкiмет органдары мен хўќыќ ќорєау органдары заѕдарда белгiленген ґз ќўзыретiне сјйкес жїзеге асырады.
  Ескерту. 22-бапќа ґзгеріс енгізілді - Ќазаќстан Республикасыныѕ 2004.12.20. N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне ен